Algemeen

De WPF -Trail voert lopers  door een  landschappelijk mooi gebied. Gekozen is om zo veel als mogelijk de gebaande wegen te verlaten en de rust en ruimte te zoeken. Soms zijn het voor de lopers sluip-door-kruip-door paadjes. Wanneer het seizoen nat is zul je daar als loper met je schoeisel rekening mee moeten houden.

De Trail is 121 kilometer lang en bestaat uit 5 etappes van gemiddeld 25 km. Het startpunt is de Wereld Vredes Vlam (World Peace Flame) bij de Remigiuskerk in Hengelo Gld, gemeente Bronckhorst.

De eerste etappe voert door het (oude) stroomgebied van de IJssel. Via de IJsseldijk voert de tocht naar Dieren; het eindpunt van etappe I. De volgende dag verlaten de wandelaars het rivierdal en voert de tocht naar het hooggelegen park de Hoge Veluwe met haar bossen, heidevelden en zandverstuivingen met als eindbestemming Beekbergen. Je blijft de twee volgende etappes op de Veluwe. Aan het eind van de derde etappe komen de lopers aan in Otterlo om vervolgens de volgende dag koers te zetten naar de WPF Oosterbeek; het eerste doel van de WPF-Trail.

De laatste wandeldag gaat het na Oosterbeek naar beneden. De Hoge Veluwe wordt verlaten, de Neder Rijn overgestoken en het landschap wordt ingeruild voor het lager gelegen gebied tussen Neder Rijn en Waal met als einddoel de WPF-Nijmegen met de Gedachteniskerk van Titus Brandsma.

GPX Bestand: onderweg WPF-Trail

De routes zijn alleen als GPX bestand beschikbaar. Dit betekent dat deelnemers de routes alleen met een (voor outdoor geschikt) navigatie toestel (bijv. Garmin) kunnen volgen, dan wel met een outdoor navigatie app op de smartphone, zoals bijv. GURU of OsmAnd, of Mapout. (Zelf zijn we niet zo gecharmeerd van Komoot. In de software van Komoot zitten nogal wat bugs wanneer je de WPF-route volgt.)

Nadrukkelijk wordt gevraagd om de GPX bestanden niet te delen, zodat deze exclusief blijven voor geregistreerde WPF-Trail deelnemers. Er is veel tijd en energie gestoken in de ontwikkeling van de routes en we zouden het erg waarderen wanneer de routes die via deze website zijn aangeschaft niet worden gedeeld. Als organisatie houden wij dan zicht op het aantal deelnemers van de tocht. Wanneer je de route toch wilt delen, kunnen we dat uiteraard niet tegenhouden. We hebben de kosten voor aanschaf laag gehouden zodat deze ons inziens geen belemmering hoeft te zijn voor fietsers en lopers om zelf de route aan te schaffen via onze website. Per slot krijg je voor het bedrag, naast het GPX bestand, nog een badge met logo, een WPF-Trail paspoort en drie WPF waxinekaarsjes om bij te zetten bij de WPF monumenten in Hengelo, Oosterbeek en Nijmegen. We vertrouwen op je medewerking en stellen je solidariteit op prijs. N.B: vergeet niet je smartphone app op ‘niet delen’ te zetten.

Beschrijving per etappe

Etappe 1

Het startpunt van de WPF Trail is de Wereld Vredes Vlam (World Peace Flame) bij de Remigius kerk in Hengelo Gld, gemeente Bronckhorst. De eerste etappe voert door het stroomgebied van de IJssel naar Dieren. Je verlaat Hengelo in westelijke richting. Na twee kilometer passeer je Buitenplaats Het Kervel dat in WOII een schuilplaats was voor veel onderduikers, waaronder joden, studenten en Kultuurkamer-weigeraars.

Verder lopend bereik je na een kilometer of vier het dorpje Baak met Huize Baak dat in de jaren vijftig dienst deed als rooms-katholiek klooster. In natte tijden realiseer je je dat je in een laagte zit, n.l. het stroomgebied van de IJssel. Modder en drek is dan je deel. Dat wordt na Baak niet veel beter wanneer je door de Bakerwaard loopt, daar waar eens de IJssel stroomde, op weg naar het kleinste stadje van Nederland, want stadsrechten in 1482: Bronkhorst. Het stadje is ontstaan als boerennederzetting bij het voormalige kasteel Bronkhorst, het stamslot van de Heren van Bronckhorst die in de middeleeuwen vooraanstaande edellieden waren. De gemeente Bronckhorst is een ‘kastelengemeente’. Van het kasteel in het stadje Bronkhorst is helaas alleen de heuvel bewaard en zijn enkele kleine restanten te zien. Door een brand in 1633 zijn alle middeleeuwse huizen in Bronkhorst verwoest; Bronkhorst heeft daarentegen enkele goed gerestaureerde stadsboerderijen. De Hervormde kerk is na de brand hersteld. Een deel van Bronkhorst is aangewezen als rijksbeschermd gezicht. De plaats telt 38 rijksmonumenten waaronder een joodse begraafplaats.

Via een trap bereik je de heuvel waar vroeger het kasteel stond en waar je op landmarks alle bijzonderheden over het kasteel kunt lezen. Op de heuvel is wel een mooie maquette geplaatst die toont hoe het kasteel er uit moet hebben gezien. Na de afdaling kom je op de IJsseldijk. Op de IJsseldijk is het voormalige gemaal omgetoverd tot kunstgemaal; een kunstgemaal voor moderne kunst en design, gerund door vrijwilligers.

Na Bronkhorst kom je via een bocht op de IJsseldijk. De dijk volg je in zuidwestelijke richting, richting Olburgen-Doesburg. Geniet van het uitzicht, de weidevogels en de passerende schepen op hun weg naar Arnhem of naar Kampen, IJsselmeer, Waddenzee, wijde wereld……….

Let onderweg over de dijk ook op de borden die historische plekken beschrijven, zoals de Grote schans of Brummense schans. Een schans gelegen langs de westelijke oever van de IJssel bij Brummen. De schans was onderdeel van een Staatse linie met schansen en forten die langs de gehele linkeroever van de IJssel lagen.

Na een kilometer of vier kun je ter hoogte van het plaatsje Rha de dijk verlaten om een bezoek te brengen aan Bronckhorster Brewing Company.

Eigenlijk moet je dit bier, met een ferme Achterhoekse afdronk, proeven. De brouwerij heeft al meerdere prijzen gewonnen en wordt internationaal hoog aangeschreven.

Vanaf Bronckhorst is het een kleine acht kilometer over de dijk en sta je in Olburgen voor de IJssel om je te laten overzetten naar het dorp Dieren. De route vervolgend, het spoor over, kom je voor een hek; het poortje van de Veluwezoom.

Wanneer je het hek door bent, bereik je na een klim de Carolinaberg met een hoogte van 49 meter. Vanaf de top van de Carolinaberg lopen dertien lanen in alle richtingen naar beneden. Van bovenaf laat dat een stervormig patroon zien. Je bent boven; 49 meter. Het stroomgebied van de IJssel heb je achter je gelaten.

Etappe II

De komende etappes ben je onderdeel van het grootste natuurreservaat van Nederland: de Veluwe. Bos en heide wisselen elkaar af en je hebt hier niet het idee dat je met 17,5 miljoen mensen op een kluitje woont.

De route van etappe II loopt van Dieren naar Beekbergen.

Het stroomgebied van de IJssel heb je achter je gelaten en je bevindt je nu op het hoger gelegen gebied dat hoort bij de Veluwe. Specifieker: de route volgt de buitenste oostelijke rand van de Nationaal Park Veluwezoom.

Het gebied Veluwezoom is uitgestrekt – het park zelf telt ruim 5.200 hectare en is onderdeel van de grotere Veluwe – en afwisselend. Je vindt er bossen, heide, zandverstuivingen.

Hoe dieper je het gebied in trekt, hoe rustiger het wordt. En hoe groter je kans om wild te spotten. Wilde zwijnen, maar ook majestueuze edelherten. In totaal lopen hier zo’n 250 exemplaren rond. Via de ecoducten trekken zij ook naar de andere gebieden van de Veluwe.

Op de heide leven insecten en reptielen, die voedsel zijn voor de vogels. In de ongerepte natuur van Veluwezoom ben je als wandelaar van de WPF Trail toeschouwer van dit fascinerende schouwspel.

De hekken die je onderweg veelvuldig tegen zult komen moeten de wilde zwijnen op afstand houden. Het zijn er momenteel veel en grote kans dat je oog in oog komt te staan met een zwijn. Let onderweg maar op waar de grond, met name onder eiken, is omgewoeld door deze beesten. Gèk dat ze zijn op eikels. Blijf zeker op afstand wanneer de zwijnen jongen hebben. Trouwens, ook roedels wolven lopen hier rond………..

Stukje geschiedenis

Toen na het laatste glaciaal, zo’n 12.000 jaar geleden, het klimaat warmer werd, raakte het gebied na verloop van tijd geheel bedekt met loofbos.

Na de vestiging van de eerste mensen in de omgeving werd in de loop der eeuwen het meeste bos gekapt of verdween door overmatige begrazing door schapen en runderen. Hierdoor ontstonden uitgestrekte heidevelden. Op sommige plaatsen verdween in de middeleeuwen zelfs alle begroeiing en ontstonden zandverstuivingen, zoals het Rozendaalse zand en het Rheder- en Worthrhederzand. Alleen enkele oude hakhoutbossen zoals de Imbosch en de Onzalige Bossen bleven altijd met bos begroeid.

Na de middeleeuwen werden op de vruchtbare gronden aan de zuidrand van het gebied diverse buitenplaatsen met parken en parkbossen gesticht, zoals Beekhuizen, Heuven en Rhederoord. In de 19e eeuw werd begonnen om de heidevelden en zandverstuivingen te beplanten met bos, waardoor uitgestrekte bossen van grove den ontstonden in het noordelijke deel van het park.

Door het park stromen op verschillende plaatsen ooit met de hand gegraven beken, de sprengen. Voorbeelden hiervan zijn de Beekhuizense beek, de Coldenhovense beek en de Loenense beek. Ze brachten, tot de komst van de stoommachine, watermolens in beweging. Een aantal in verval geraakte sprengen is in het nabije verleden hersteld.

In 1911 was het bosgebied Hagenau de eerste aankoop van Natuurmonumenten in het gebied, meer bossen, heidevelden in de omgeving volgden. In 1930 werd de streek uitgeroepen tot het eerste nationale park van Nederland.

Halverwege etappe II, na 12.5 kilometer,  kom je door het Veluwse plaatsje Loenen waar je een rustpauze in kunt lassen.

Een kleine 3 kilometer voor Loenen kun je ook voor een alternatieve route kiezen die westelijker loopt en je langs de schaapskooi leidt. Je mist dan wel de horecamogelijkheden van het dorp, maar met een beetje geluk ontmoet je de herder met zijn kudde. Bij de schaapskooi zijn picknickbanken waar je in alle rust je boterhammetje kunt nuttigen.

Zowel de ‘schaapskooiroute’ als de route die door het dorp Loenen loopt, passeert het Nationaal Ereveld Loenen.

Deze begraafplaats werd in 1949 geopend. Hier liggen 4000 oorlogsslachtoffers begraven. Op het ereveld liggen niet alleen militairen, maar ook veel verzetsstrijders, politieke gevangenen, Engelandvaarders en slachtoffers van gedwongen tewerkstelling (Arbeitseinsatz) in nazi-Duitsland. Sinds de jaren 1980 is het ereveld ook een rustplaats voor militairen die zijn omgekomen tijdens NAVO- en VN-missies. De Nederlandse overheid is bezig om soldaten die in ‘vreemde’ bodem een veldgraf hebben gekregen te herbegraven op het ereveld.

De achterzijde van de begraafplaats is normaliter afgesloten. Dit betekent voor individuele lopers dat zij, na een bezoek aan de begraafplaats, via de hoofdpoort  terug moeten lopen om de route weer op te pakken.

Na het bezoek aan het ereveld vervolg je de route, door bos en langs hei, en kom je uiteindelijk aan in het dorpje Beekbergen.

Etappe III

Etappe III is de tocht van Beekbergen naar Otterlo. Het landschap verschilt niet wezenlijk met die van de vorige etappe. Deze etappe voert via het Veluwse dorp Hoenderlo dwars door het Nationaal Park de Hoge Veluwe. De etappe heeft een lengte van 23.5 kilometer. Met name het stuk door het Nationaal Park is pittig. Je waant je in de woestijn en het mulle zand doet een aanslag op je conditie en geestelijk gestel. Om die reden kun je 6 kilometer na Beekbergen de verkorte (maar minder mooie) route nemen. Het scheelt je 3 kilometer op het totale traject. Het verkorte traject sluit bij de ingang van het Nationaal Park weer aan op de hoofdroute.

De route door het Nationaal Park voert langs het Jachthuis Sint Hubertus. Sint Hubertus is de patroonheilige van de jagers.

Het Jachthuis Sint Hubertus, het voormalige buitenverblijf van het echtpaar Kröller-Müller, is één van de meest iconische gebouwen van Nederland.

Het Jachthuis is ontworpen door de beroemde architect Hendrikus Petrus Berlage (1856-1934). Berlage werkte al voor de Kröllers voordat hij deze omvangrijke opdracht kreeg. De opdracht voor het ontwerpen van het Jachthuis, het object dat de namen Berlage en Kröller-Müller pas echt voorgoed aan elkaar zou verbinden, ontving hij waarschijnlijk begin 1915.

De bouw van Jachthuis Sint Hubertus werd voltooid in 1920. Het echtpaar gebruikte het Jachthuis vanaf dat moment vooral als buitenverblijf. Pas in de laatste fase van hun leven woonden zij er permanent.

Een rondleiding behoort tot de mogelijkheden.

Na het Jachthuis loop je een kilometer lang langs de vijver van het prachtige park.

Het Nationaal Park de Hoge Veluwe

Wil je meer weten over het Nationaal Park de Hoge Veluwe, beluister dan de 4-delige  podcast reeks door Vincent Bijlo en Hein van Beek

https://hogeveluwe.nl/nl/over-het-park/de-hoge-veluwe-podcasts

Direct na het park kom je in het gezellige Veluwse dorpje Otterlo, dat tevens het eindpunt is van deze etappe.

Etappe IV voert je van Otterlo, via de Planken Wambuis, onderlangs Wolfheze, naar het tweede WPF monument; die in Oosterbeek. Het is de laatste etappe op het hoge van de Hoge Veluwe, voordat je in etappe V afdaalt naar de lager gelegen Neder Rijn.

Etappe IV kent weer een prachtig natuurschoon, maar het onderscheid zich in die zin niet van de twee voorgaande etappes. Kernwoorden zijn rust, stilte en natuur. De wandelroute Planken Wambuis loopt door een prachtig en afwisselend natuurgebied. Je wandelt langs heide, stuifzand, gras- en bouwland en door bossen. Onderweg kun je lunchen bij Restaurant Planken Wambuis.

Na een traject van 20 kilometer kom je aan bij het Airborne museum. Dit museum ligt 100 meter van de WPF Oosterbeek; niet voor niets is voor die plek gekozen.

Het Airbornemuseum is gevestigd in het voormalige hotel Hartenstein. In dit hotel was tijdens de slag om Arnhem het hoofdkwartier van de Britse 1e Luchtlandingsdivisie gevestigd.

Ook Hartenstein werd grotendeels verwoest, maar na de oorlog weer opgebouwd. Sinds 1980 is hier het Airborne Museum gevestigd.

Etappe V

In etappe V, de laatste etappe op weg naar Nijmegen, dalen we bij de Westerbouwing af naar de Neder Rijn om ons met het Drielse (voet) veer over te laten zetten naar de overkant.

Een historische plek. Vanaf hier probeerden de Britten na de mislukking van Market Garden de Rijn over te steken om zich bij de troepen in bevrijd zuidelijk Nederland te voegen. Een hachelijke onderneming.

Op 21 september 1944 werden ongeveer 1000 Poolse parachutisten afgeworpen bij Driel. De Polen moesten met het Drielse veer de Nederijn oversteken om de bijna geheel omsingelde Britse luchtlandingstroepen rond hotel Hartenstein (het huidige Airboerne museum) te versterken. Het veer was alleen verdwenen en slechts een klein deel wist tijdens twee nachtelijke oversteekpogingen onder vijandelijk vuur de overkant te bereiken. Uiteindelijk konden door de komst van de Poolse parachutisten de restanten van de 1ste Britse luchtlandingsdivisie uit Oosterbeek worden geëvacueerd.

Wanneer je van het veer af komt en de dijk afloopt, vindt je na 1 kilometer een  gedenkplaats die herinnert aan de inzet en verliezen aan Poolse zijde.

Na de dijk kom je in het land tussen Rijn en Waal. Een verstedelijkt gebied tussen Arnhem en Nijmegen. Toch zul je van die verstedelijking minder merken dan je op het eerste oog zou verwachten.  Midden tussen deze twee steden ligt het uit de kluiten gewassen dorp Elst. Een mooie plek om de inwendige mens te versterken.

Dit gebied was vroeger Romeins gebied. Uit de Romeinse tijd van 50 v. Chr. tot 400 na Chr. zijn verschillende bouwwerken aangetroffen. Fundamenten van twee Romeinse tempels c.q. een hoofdheiligdom van de Bataven zijn aan het licht gekomen onder de Grote of St. Maartenskerk, toen deze in 1944 door het oorlogsgeweld van de Slag om Arnhem werd vernield. Deze tempels behoren tot de grootste die ten noorden van de Alpen zijn gevonden.

De oude Romeinse tempels en de huidige Grote of Sint-Maartenskerk liggen op een heuveltje, gelegen op de splitsing van twee oude rivierarmen van de Rijn.

Na Elst vervolg je de route via Lent naar Nijmegen. Een gebied waar de Waal bepalend is. Prachtig wanneer je vanuit een bosschage de dijk oploopt en de majestueuze Waal aan je voeten ligt.

In de verte zie je de Grote- of Sint Stevenskerk en de Waalbrug al pontificaal boven de horizon uitsteken. Het eind is in zicht. Na een mooi pad over de dijk, waar je de vrachtschepen van en naar Rotterdam – Ruhrgebied ziet varen, passeer je de Waalbrug. Vervolgens langs de kruittoren in het Kronenburgerpark naar het Keizer Karelplein. Daar, aan de overzijde van het plein, vind je de Titus Brandsma Gedachtenis kerk. Het eindpunt van je tocht.

Neem rustig de tijd om het prachtige WPF-monument op het Titushof te bewonderen, maar laat ook al die ingemetselde teksten op je inwerken.

In de kerk is een hoekje ingericht ter nagedachtenis aan Titus Brandsma. Titus staat hier afgebeeld in zijn gevangeniskleding; een mooie plek om hier je WPF-kaarsje aan te steken.

Tips

Onderstaande paklijst is meer als richtinggevend bedoeld.

Paklijst Rugzak

• Paspoort/IDkaart
• Pelgrimpaspoort
• Mondkapjes
• Telefoon met navigatieapp
• Opladers(s) en kabels
• Powerbank; navigeren met een smartphone vreet energie! en een powerbank is een must.
• Portemonnee met bankpas en contant geld

Kleding in laagjes

• 2 shirts (kort lang)
• 1 shirt lange mouw
• 2 trui(tjes) of blouses
• vest(fleece)
• 2 broeken (eventueel dunne als reserve)
• Jack
• Poncho of regenpak (als vooruitzichten redelijk zijn kan ook paar dunne pocho’s bij de Hema of Action)
• ondergoed(3x)
• 3 paar sokken
• Lichte schoenen voor ‘s- avonds (bijv Crocs of badslippers)
• Soms moet je door hoog gras. Zeker wanneer het regent zijn gamaschen ideaal

• toilletspullen en ehbo(compeet,magnesium …. )

Voor onderweg 

• Flessen water (1fles water en thermoskan met heet water is ook een optie) en beker
• Thermoskan (0.4 lt.) met thee/koffiesticks
• Papierenzakdoekjes of toilletpapier
• Dun handdoekje, spork, zakmes, nootjes, mueslirepen
• Handig is een waterdicht isolatiematje waar je onderweg op kunt zitten. Banken zijn soms schaars.

Eigen risico en eigen verantwoordelijkheid

Gebruiksvoorwaarden: zoals bij elke route die op activite-pour-liberte.nl wordt gepubliceerd, doe je dat op eigen risico als je ervoor kiest om deze route te wandelen of te fietsen. De informatie die wordt gepubliceerd, is alleen bedoeld als hulpmiddel bij het plannen en te gebruiken als inspiratiebron. De initiatiefnemers van activite-pour-liberte.nl zijn op geen enkele manier aansprakelijk voor persoonlijk of aan anderen toegebracht letsel, schade aan persoonlijke eigendommen of dat van anderen of enige ander ongerief dat wandelaars en fietsers overkomt bij het gebruik van een van de routes van activite-pour-liberte.nl

Parkeren en Openbaar Vervoer

In Hengelo Gld zijn voldoende openbare en gratis parkeermogelijkheden. Hengelo Gld is goed te bereiken m.b.v. het openbaar vervoer vanuit Doetinchem en Vorden.

Nijmegen is onderdeel van een uitstekend openbaar vervoernetwerk.

Info over parkeren en bereikbaarheid in de volgende bijlage.

Aanmelden

Wanneer je de route wilt lopen, stuur dan een mail naar het secretariaat van Activité pour Liberté

Info@activite-pour-liberte.nl

1. Geef aan welke route je gaat lopen of fietsen en wanneer je van plan bent te vertrekken.
2. Je naam en adres;
3. Maak per deelnemer  € 12,50  NL 07 TRIO 0320 8827 99 t.n.v. Stichting Activité pour Liberté en vermeld: aanmelding lopen WPF-Trail en  xx (aantal) deelnemers
4. Nadat het bedrag op de rekening is bijgeschreven, wordt per post een pakketje naar je toe gestuurd met daarin

• Pelgrimspaspoort
• Badge met logo om aan je fiets dan wel rugzak te knopen
• WPF waxine kaarsjes

• Per mail krijg je vervolgens
  • De GPX-route toegestuurd
  • Wanneer je in het weekend of maandag vertrekt, krijg je het adres waar je je eerste stempel kunt halen.

WPF Paspoort